Naast belastingen, wonen, werk en pensioen bevat de begroting voor 2027 ook maatregelen op een aantal andere terreinen: van koopkracht en privacy tot studiefinanciering en cyberveiligheid. Een overzicht van de belangrijkste punten.
Let op: niet alle voorstellen zijn definitief. Ze worden pas definitief na goedkeuring door de Tweede en Eerste Kamer.
Koopkracht daalt licht
De koopkracht daalt volgend jaar met gemiddeld 0,1%.
Witwasbestrijding wordt risicogebaseerder
Financiële instellingen en toezichthouders moeten hun aanpak van witwassen voortaan risicogebaseerd inrichten: meer inzet waar de risico’s het hoogst zijn, minder waar ze lager zijn. Dat moet onnodige lasten voor particulieren en ondernemers verminderen. Nederland werkt daarnaast aan de invoering van een nieuw Europees antiwitwaspakket, bestaande uit twee rechtstreeks werkende verordeningen (AMLR en AMLAR) en een richtlijn (AMLD6), die vanaf 10 juli 2027 gaan gelden. Nationaal wordt dit geregeld via de Implementatiewet ter voorkoming van witwassen en terrorismefinanciering, die op diezelfde datum de huidige Wwft vervangt.
Om ondermijning eerder te herkennen en aan te pakken, rolt het kabinet in 2027 het Gatekeeper-protocol landelijk uit. Hiermee kunnen bedrijven onder strenge voorwaarden incidenten melden; het protocol is al succesvol getest in de mainport Rotterdam. Ook werkt het kabinet aan een wetsvoorstel dat de rol van de Kamer van Koophandel bij deze aanpak versterkt.
Herziening van de privacywetgeving
Het kabinet werkt aan vereenvoudiging van de AVG op Europees niveau en aan herziening van de Nederlandse Uitvoeringswet AVG. Een belangrijk aandachtspunt is dat organisaties noodzakelijke gegevens makkelijker kunnen delen binnen de ruimte die de AVG al biedt; het kabinet onderzoekt welke knelpunten dit nu in de weg staan. De precieze inhoud, reikwijdte en planning van deze herziening zijn nog niet uitgewerkt.
Toegang tot het recht wordt laagdrempeliger
De griffierechten gaan omlaag, behalve voor hoge vorderingen, en vanaf 2027 komt er jaarlijks 10 miljoen euro extra beschikbaar voor de sociale advocatuur. Daarnaast onderzoekt het kabinet hoe civiele procedures eenvoudiger kunnen worden, en voert het het vernieuwde Europese kader voor buitengerechtelijke geschillenbeslechting voor consumenten in. Voor zowel de verlaging van de griffierechten als de implementatie van dit kader noemt de begroting nog geen concrete ingangsdatum.
Meer bescherming in de digitale samenleving
Het kabinet wil een minimumleeftijd van 15 jaar voor sociale media, zolang deze platforms als onveilig worden beschouwd. Ook zet Nederland zich in Europees verband in voor regels tegen schadelijke handelspraktijken en verslavend ontwerp, zoals aankopen in games en buy-now-pay-later constructies. De Digital Fairness Act die dit moet regelen, is nog in ontwikkeling; het is nog niet duidelijk of, wanneer en in welke vorm deze regels er komen.
Studiefinanciering: extra tegemoetkoming en hogere basisbeurs
Studenten die onder het leenstelsel vielen, krijgen een aanvullende tegemoetkoming; voor wie hier vier jaar onder viel, komt dit uit op € 2.136,-. Daarnaast wil het kabinet de basisbeurs voor alle uitwonende studenten met 50 euro verhogen, met beoogde ingangsdatum studiejaar 2028-2029. Ook wordt een rentemaatregel voor studiefinanciering genoemd, waarvoor middelen zijn gereserveerd op de Aanvullende Post; wat deze maatregel precies inhoudt en wanneer die ingaat, is nog niet toegelicht.
Financiële markten en cyberveiligheid
Nederland zet in op meer centraal toezicht en gelijkere regels voor afwikkelinstellingen, vermogensbeheerders en handelsplatformen binnen de Europese Spaar- en investeringsunie, en blijft zich in 2027 inzetten voor verdere voltooiing van de Europese bankenunie. Het gaat hierbij vooralsnog om Europese beleids- en onderhandelingsinzet, zonder concrete Nederlandse wetswijziging of ingangsdatum.
Op cybergebied gaat de uitvoeringswet voor de Cyber Resilience Act fabrikanten verplichten om digitale producten al vanaf het ontwerp te beveiligen en gedurende de verwachte gebruiksduur veilig te houden; deze wet is nog in voorbereiding. Daarnaast wil Nederland dat de herziene Cyber Security Act zorgt voor betere Europese cybersecuritycertificering en een risicogebaseerde aanpak van beveiligingsrisico’s in ICT-toeleveringsketens. Ook het onderwijs krijgt hiermee te maken: bekostigde hogescholen en universiteiten vallen straks onder de Cyberbeveiligingswet, terwijl voor het mbo vooralsnog bestuurlijke afspraken en een gezamenlijke ondersteuningspool worden uitgewerkt.
Fiscale maatregelen die de consumentenprijzen raken
Een aantal fiscale wijzigingen werkt rechtstreeks door in wat consumenten betalen. De verlaging van de brandstofaccijnzen wordt met een jaar verlengd, tot 1 januari 2028. De belasting op leidingwater gaat omhoog, en de alcoholaccijns wordt vanaf 2027 geïndexeerd. Daartegenover staat dat de vliegbelasting op langeafstandsvluchten omlaag gaat, en het lage btw-tarief voor de sierteelt vervalt.
