Je ontvangt een erfenis. Naast het verwerken van het verlies, dient zich al snel een praktische vraag aan: wat doe je met het geld? Voor veel mensen voelt aflossen op de hypotheek als de meest voor de hand liggende keuze. Minder schuld, lagere maandlasten, een geruster gevoel. Toch is dit besluit minder eenvoudig dan het lijkt, en verdient het meer overweging dan een spontane storting.
Mag je zomaar extra aflossen?
De meeste hypotheken bieden ruimte om jaarlijks een deel boetevrij af te lossen, vaak rond de 10 tot 20 procent van de oorspronkelijke hoofdsom. Los je binnen deze grens af, dan betaal je geen boeterente.
Wil je meer aflossen dan dit boetevrije percentage? Dan kan de geldverstrekker een vergoeding in rekening brengen. Deze boeterente compenseert de bank voor de misgelopen rente-inkomsten over de resterende looptijd. Hoe hoog deze boete uitvalt, hangt af van het renteverschil tussen je huidige hypotheekrente en de actuele rente, en van de resterende looptijd.
Wat betekent dit voor je renteaftrek?
Los je extra af, dan betaal je in de jaren daarna minder hypotheekrente. Dat klinkt positief, en dat is het financieel ook, maar het heeft wel een keerzijde: je hypotheekrenteaftrek wordt eveneens lager. Je trekt namelijk alleen de daadwerkelijk betaalde rente af, tegen een tarief van maximaal 37,56 procent in 2026.
Een rekenvoorbeeld maakt dit concreet. Betaal je nu € 10.000 hypotheekrente per jaar, dan levert dat een belastingteruggave op van ongeveer € 3.756. Los je een deel van je hypotheek af en daalt je rentebedrag naar € 7.000, dan daalt ook je teruggave mee, naar ongeveer € 2.629. Je betaalt dus per saldo minder rente, maar krijgt ook minder belastingvoordeel terug. Het is geen reden om niet af te lossen, maar wel iets om in je berekening mee te nemen.
Boeterente is soms zelf ook aftrekbaar
Betaal je boeterente omdat je meer aflost dan het boetevrije percentage, dan is deze boeterente in bepaalde gevallen aftrekbaar in je belastingaangifte. Dit geldt bijvoorbeeld als je een extra aflossing doet op je hypotheek, of als je overstapt naar een andere geldverstrekker. Betaal je de boeterente in één keer, dan trek je dit bedrag af in het jaar waarin je betaalt. Wordt de boeterente verrekend via een hogere rente gedurende de resterende looptijd (rentemiddeling), dan trek je dit jaarlijks af.
Erfbelasting: eerst dit, dan pas de rest
Voordat je nadenkt over aflossen, is het goed te weten of je over de erfenis zelf belasting verschuldigd bent. Dit hangt af van je relatie tot de overledene en de hoogte van het bedrag.
Erf je van je partner, dan geldt in 2026 een vrijstelling tot € 828.035. Als kind erf je tot € 26.230 belastingvrij. Boven deze vrijstellingen betaal je erfbelasting, met een tarief van 10 procent tot 20 procent voor partners en kinderen, oplopend tot 30 tot 40 procent voor verdere familie of anderen. Reken dus eerst uit wat er na erfbelasting daadwerkelijk overblijft, voordat je een aflossingsplan maakt.
Aflossen is niet de enige optie
Aflossen op je hypotheek is een prima keuze, maar niet automatisch de beste voor iedereren. Andere overwegingen die het waard zijn om mee te nemen:
- Buffer opbouwen. Heb je weinig spaargeld achter de hand, dan kan het verstandiger zijn eerst een buffer aan te houden voor onverwachte uitgaven, voordat je alles in je woning stopt.
- Beleggen of sparen voor later. Afhankelijk van je situatie kan een deel van de erfenis wellicht beter renderen via vermogensopbouw dan via aflossing, zeker als je hypotheekrente relatief laag is.
- Andere schulden aflossen. Heb je naast je hypotheek nog andere leningen met een hogere rente, dan levert aflossen daarvan vaak meer op dan aflossen op je hypotheek.
- Deels aflossen, deels reserveren. Je hoeft niet te kiezen tussen alles of niets. Een combinatie van gedeeltelijk aflossen en een deel achter de hand houden is voor veel mensen een prettige middenweg.
Denk ook aan je hypotheekvorm
Heb je een aflossingsvrije hypotheek? Dan heb je voor dat deel sowieso geen recht op renteaftrek, ongeacht of je aflost of niet. In dat geval verandert extra aflossen vooral je maandlasten en je totale schuld, maar heeft het geen effect op je belastingaangifte.
Laat het doorrekenen voordat je beslist
Een erfenis komt vaak op een moment waarop je hoofd niet naar rekenwerk staat. Toch loont het om, voordat je een groot bedrag aflost, even te laten doorrekenen wat dit concreet betekent voor je maandlasten, je renteaftrek en je totale financiële plaatje. Zo neem je een weloverwogen beslissing, in plaats van een snelle.
Twijfel je wat verstandig is in jouw situatie? We denken graag met je mee, zodat je een besluit neemt waar je op de lange termijn blij mee bent.
