De overgang naar het nieuwe pensioenstelsel is in volle gang. Uiterlijk 1 januari 2028 moeten alle pensioenregelingen in Nederland zijn aangepast aan de nieuwe regels.
Voor veel werknemers verandert er op korte termijn weinig zichtbaar. Toch kunnen keuzes rondom werk, zoals een baanwissel of het aanpassen van de arbeidsduur, in deze overgangsperiode invloed hebben op de uiteindelijke pensioenopbouw.
Een belangrijk onderdeel daarbij zijn de compensatieregelingen die sommige werkgevers of pensioenfondsen treffen bij de overgang naar het nieuwe stelsel.
Wat verandert er in het pensioenstelsel?
In veel huidige pensioenregelingen is de premie leeftijdsafhankelijk. Naarmate werknemers ouder worden, wordt er een hogere premie ingelegd om voldoende pensioen op te bouwen.
In het nieuwe pensioenstelsel geldt voor iedereen één vlak premiepercentage, ongeacht leeftijd.
Omdat premies van jongere werknemers langer kunnen worden belegd, levert dezelfde premie voor hen uiteindelijk meer pensioen op. Voor werknemers die al verder in hun loopbaan zijn, kan de toekomstige pensioenopbouw daardoor lager uitvallen dan onder het oude systeem.
Waarom wordt er soms compensatie gegeven?
Werkgevers en sociale partners kunnen besluiten om werknemers die door de overgang nadeel ondervinden te compenseren.
Het doel daarvan is om de overgang naar het nieuwe stelsel zo evenwichtig mogelijk te laten verlopen.
Belangrijk om te weten:
compensatie is niet wettelijk verplicht
de vorm en hoogte verschillen per pensioenregeling
afspraken hierover worden vastgelegd in het transitieplan van de pensioenregeling
In veel gevallen wordt compensatie toegekend binnen de pensioenregeling zelf, bijvoorbeeld door een extra storting in het pensioenvermogen of een tijdelijke hogere premie.
Het moment van overgang is bepalend
Pensioenfondsen en verzekerde regelingen stappen niet allemaal tegelijk over. Elke regeling heeft een eigen transitiemoment (of invaardatum) waarop de nieuwe regels ingaan.
In veel regelingen geldt dat alleen werknemers die op dat moment actief deelnemen aan de pensioenregeling in aanmerking komen voor compensatie.
Wie vóór die datum uit dienst gaat of stopt met pensioenopbouw, kan daardoor mogelijk geen recht meer hebben op die compensatie.
Wat betekent een baanwissel in deze periode?
Tijdens de overgangsjaren kan een baanwissel daarom invloed hebben op hoe de pensioenopbouw uitpakt.
Bijvoorbeeld:
een werknemer werkt bij een werkgever waarvan de pensioenregeling nog moet overstappen
vóór de overgang wisselt hij of zij van baan
bij de nieuwe werkgever geldt mogelijk al een regeling met een vlakke premie
In zo’n situatie kan het voorkomen dat:
bij de oude werkgever geen compensatie wordt ontvangen omdat iemand vóór de overgang vertrekt
bij de nieuwe werkgever geen compensatie geldt omdat de regeling al is aangepast
Afhankelijk van de omstandigheden kan iemand daardoor tussen twee regelingen in vallen, waardoor de pensioenopbouw anders uitpakt dan verwacht.
In andere situaties kan het effect juist beperkt zijn of zelfs gunstiger uitpakken. De precieze impact verschilt per regeling en per loopbaanfase.
Ook veranderingen in werk kunnen effect hebben
Niet alleen een baanwissel kan relevant zijn. Ook andere veranderingen in werk kunnen invloed hebben op de pensioenopbouw, zoals:
minder gaan werken
tijdelijk stoppen met werken
starten als zelfstandige
Omdat pensioenpremies worden berekend over het salaris of de pensioengrondslag, kan een wijziging in arbeidsduur ook gevolgen hebben voor de hoogte van de toekomstige opbouw.
Pensioen als onderdeel van loopbaankeuzes
Voor veel mensen speelt pensioen geen grote rol bij dagelijkse keuzes rondom werk. Toch gaat het om een regeling die invloed heeft op de financiële situatie op lange termijn.
Juist in deze overgangsperiode kan het daarom verstandig zijn om bij een baanwissel of verandering in werk ook stil te staan bij vragen zoals:
Wanneer stapt mijn pensioenregeling over naar het nieuwe stelsel?
Is er een compensatieregeling en wie komt daarvoor in aanmerking?
Hoe ziet de pensioenregeling bij een nieuwe werkgever eruit?
Door deze vragen vooraf te bespreken, ontstaat beter inzicht in de mogelijke gevolgen voor de pensioenopbouw.
Inzicht geeft rust
De overgang naar het nieuwe pensioenstelsel brengt veranderingen met zich mee, maar niet elke situatie is hetzelfde. Leeftijd, regeling, sector en loopbaanontwikkeling spelen allemaal een rol.
Door tijdig inzicht te krijgen in de eigen pensioenregeling en de mogelijke gevolgen van veranderingen in werk, kunnen werknemers en werkgevers beter geïnformeerde keuzes maken.
En dat draagt bij aan iets wat uiteindelijk voor veel mensen belangrijk is: rust en overzicht over hun financiële toekomst.
